Bouwkundig erfgoed is heel divers. Het zijn gebouwen, interieurs, complexen, infrastructuur, straatmeubilair, monumentale beeldhouwwerken.
Het kan gaan om een arbeidershuisje, een abdij, een waterpomp, een standbeeld. Dit ruime thema wordt binnen het VIOE op verschillende manieren benaderd.
De inventarisatie van het bouwkundig erfgoed kent een lange traditie in Vlaanderen. Het project werd opgestart eind jaren 1960 en in 1971 toevertrouwd aan de toen pas opgerichte Rijksdienst voor Monumenten- en Landschapszorg. Bij haar oprichting werd deze taak aan het VIOE toegekend.
Een inventaris is een waardevolle basis voor kwaliteitsvol wetenschappelijk onderzoek. Maar het is ook een onmisbaar instrument voor het beleid, bijvoorbeeld bij het beschermen van monumenten. De inventaris van het bouwkundig erfgoed kan online geraadpleegd worden op inventaris.vioe.be.
Bij thematisch onderzoek wordt dieper ingegaan op een bepaald onderwerp van het bouwkundig erfgoed. Momenteel ligt de focus op industrieel erfgoed, historische interieurs en historisch orgels. Daarnaast wordt ook onderzoek verricht naar aangepaste consolidatie-, restauratie-, en presentatietechnieken voor het bouwkundig erfgoed.
Op basis van modelprojecten, literatuurstudie en ander bronnenonderzoek worden handleidingen en richtlijnen opgemaakt. Deze kunnen dienen als leidraad voor de conservatie en restauratie van bouwkundig erfgoed en interieurs.
In samenwerking met partners wordt een kwaliteitszorg uitgebouwd voor de opleidingen en beroepen in de sector. In dit kader worden de opleidingen opgelijst en beroepsprofielen omschreven. Die profielen vormen de basis voor de ontwikkeling of optimalisering van kwaliteitsgerichte opleidings - en bijscholingsprogr amma's, afgestemd op de noden van de arbeidsmarkt. Ze kunnen helpen bij de screening van werkzoekenden, het bepalen van studie- en beroepskeuze. Ze helpen ook bij de ontwikkeling van aanvullende bekwaamheidscertificaten met het oog op beroepserkenning.